Kehf Suresi - Ayet 7
Türkçe Meal: Doğrusu biz yaptık yer * üzerindekini bir ziynet 856 ona ** ; test etmemiz içindir onları (ki) hangisi onların daha güzeldir bir amel 1072 (olarak).
Arama Operatörleri:
Ayet 7
Doğrusu biz yaptık yer* üzerindekini bir ziynet856 ona**; test etmemiz içindir onları (ki) hangisi onların daha güzeldir bir amel1072 (olarak).
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | inna | doğrusu biz | إِنَّا | - |
| 2 | cealna | yaptık | جَعَلْنَا | جعل |
| 3 | ma | مَا | - | |
| 4 | ala | üzerindekini | عَلَى | - |
| 5 | l-erdi | yer/yeryüzü | الْأَرْضِ | ارض |
| 6 | zineten | bir süs | زِينَةً | زين |
| 7 | leha | ona (yere) | لَهَا | - |
| 8 | linebluvehum | test etmemiz için onları | لِنَبْلُوَهُمْ | بلو |
| 9 | eyyuhum | Hangisi onların | أَيُّهُمْ | - |
| 10 | ehsenu | güzel | أَحْسَنُ | حسن |
| 11 | amelen | amelli/faaliyetli/işli | عَمَلًا | عمل |
Yüce Allah Dünya gezegeninin yaratılma nedeninin insanları test etmek için olduğunu bildiriyor. Evrenin/evrenlerin ve içindekilerin yaratılış gayesi kendilerine sorumluk verilen bazı varlıkların test edilmesidir. Test edilen bu varlıkların bir tanesi de insandır. Dünya gezegeninin Güneş sistemimizdeki diğer gezegenlerden farkı aşikârdır. Yüce Allah bu gezegeni sadece yaratmakla kalmamış üzerini de canlıların yaşaması için süslemiştir. Venüs, Mars gibi kara gezegenlerine baktığımızda yüce Allah’ın Dünya gezegenini bizlere yuva yapmasıyla bizlere büyük bir lütufta bulunmuş olduğu görülür.
*Yeryüzü.**Yere.
Ayet 30
Doğrusu kimseler (ki) iman47 ettiler ve yaptılar sâlihât18; doğrusu biz zayi etmeyiz* ecrini820 kimsenin (ki) güzelleştirdi bir ameli1072.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | inne | doğrusu | إِنَّ | - |
| 2 | ellezine | kimseler | الَّذِينَ | - |
| 3 | amenu | iman ettiler | امَنُوا | امن |
| 4 | ve amilu | ve yaptılar | وَعَمِلُوا | عمل |
| 5 | s-salihati | salihât | الصَّالِحَاتِ | صلح |
| 6 | inna | doğrusu biz | إِنَّا | - |
| 7 | la | لَا | - | |
| 8 | nudiu | zayi etmeyiz | نُضِيعُ | ضيع |
| 9 | ecra | ecrini | أَجْرَ | اجر |
| 10 | men | kimsenin | مَنْ | - |
| 11 | ehsene | güzelleştirdi | أَحْسَنَ | حسن |
| 12 | amelen | bir ameli | عَمَلًا | عمل |
*Gidermeyiz, azaltmayız.
Ayet 105
İşte bunlar (ki) kâfirlik25 etmiş kimselerdir Rablerinin4 ayetlerine400; ve karşılaşmaya* O’na**; öyle ki boşa çıktı*** amelleri1072; öyle ki dikmeyiz/kurmayız**** onlara kıyamet günü bir mizan658.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ulaike | işte bunlar | أُولَٰئِكَ | - |
| 2 | ellezine | kimselerdir | الَّذِينَ | - |
| 3 | keferu | kâfilik ettiler | كَفَرُوا | كفر |
| 4 | biayati | ayetlerine | بِايَاتِ | ايي |
| 5 | rabbihim | Rablerinin | رَبِّهِمْ | ربب |
| 6 | velikaihi | ve karşılaşma O’na | وَلِقَائِهِ | لقي |
| 7 | fehabitat | öyle ki boşa çıktı | فَحَبِطَتْ | حبط |
| 8 | ea'maluhum | amelleri | أَعْمَالُهُمْ | عمل |
| 9 | fela | öyle ki | فَلَا | - |
| 10 | nukimu | dikmeyiz/kurmayız | نُقِيمُ | قوم |
| 11 | lehum | onlara | لَهُمْ | - |
| 12 | yevme | günü | يَوْمَ | يوم |
| 13 | l-kiyameti | kıyamet | الْقِيَامَةِ | قوم |
| 14 | veznen | bir terazi | وَزْنًا | وزن |
*Yüce Allah'ın kutsal kitaplardaki belirttiği dışında beklentiye girenler. Örneğin Yüce Allah'ın astından kulların kendisine şefaat edeceğine inanmak Yüce Allah'la karşılaşmayı yalanlamaktır. **Allah'a.***Sıfırla çarpılır.****Anlarız ki her insana bir mizan kurulmayacaktır. Kâfirler ve müşriklerin amelleri sıfırla çarpıldığı için mizana gerek yoktur. Cehenneme sokulacaklardır.
Ayet 110
De ki*: "Ancak ki ben* bir beşerim432 misli870 sizlerin; vahy603 ediliyor bana ki ancak ilâhınız74 bir tek ilâhtır74; öyle ki kim oldu rica eder karşılaşmayı Rabbine4; öyle ki yapsın sâlih777 bir amel1072 ve şirk71 koşmasın kulluğuyla46** Rabbine4 birini.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | kul | de ki | قُلْ | قول |
| 2 | innema | ancak ki | إِنَّمَا | - |
| 3 | ena | ben | أَنَا | - |
| 4 | beşerun | bir beşerim | بَشَرٌ | بشر |
| 5 | mislukum | misli sizlerin | مِثْلُكُمْ | مثل |
| 6 | yuha | vahy ediliyor | يُوحَىٰ | وحي |
| 7 | ileyye | bana | إِلَيَّ | - |
| 8 | ennema | ki ancak | أَنَّمَا | - |
| 9 | ilahukum | ilâhınız | إِلَٰهُكُمْ | اله |
| 10 | ilahun | ilâhtır | إِلَٰهٌ | اله |
| 11 | vahidun | bir tek | وَاحِدٌ | وحد |
| 12 | femen | öyle ki kim | فَمَنْ | - |
| 13 | kane | oldu | كَانَ | كون |
| 14 | yercu | rica eder | يَرْجُو | رجو |
| 15 | lika'e | karşılaşmayı | لِقَاءَ | لقي |
| 16 | rabbihi | Rabbine | رَبِّهِ | ربب |
| 17 | felyea'mel | öyle ki yapsın | فَلْيَعْمَلْ | عمل |
| 18 | amelen | bir amel | عَمَلًا | عمل |
| 19 | salihen | sâlih | صَالِحًا | صلح |
| 20 | ve la | ve | وَلَا | - |
| 21 | yuşrik | şirk koşmasın | يُشْرِكْ | شرك |
| 22 | biibadeti | kulluğuyla | بِعِبَادَةِ | عبد |
| 23 | rabbihi | Rabbine | رَبِّهِ | ربب |
| 24 | ehaden | birini | أَحَدًا | احد |
*Nebi ve resûl Muhammed.**Kulluk ederken şirk koşmasın, ortak koşmasın. İnsanların çoğu Yüce Allah'a ancak şirk koşarak iman ederler. Kulluklarına şirk karıştırırlar.
Ayet 63
Evet! Kalpleri onların bir gamrattadır1178 bundan; ve onlaradır ameller1072 astından bunun; onlar onu yapanlardır1072.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | bel | evet | بَلْ | - |
| 2 | kulubuhum | kalpleri onların | قُلُوبُهُمْ | قلب |
| 3 | fi | فِي | - | |
| 4 | gamratin | gamrattadır | غَمْرَةٍ | غمر |
| 5 | min | مِنْ | - | |
| 6 | haza | bundan | هَٰذَا | - |
| 7 | velehum | ve onlaradır | وَلَهُمْ | - |
| 8 | ea'malun | ameller | أَعْمَالٌ | عمل |
| 9 | min | مِنْ | - | |
| 10 | duni | astından | دُونِ | دون |
| 11 | zalike | bunun | ذَٰلِكَ | - |
| 12 | hum | onlar | هُمْ | - |
| 13 | leha | onu | لَهَا | - |
| 14 | aamilune | amel edenlerdir | عَامِلُونَ | عمل |
Ayet 39
Ve kâfirlik25 etmiş kimseler (ki) amelleri1072 onların bir serap1203 gibidir alta/aşağıya1202; düşünür onu* susayan bir su; ta ki geldiği zaman ona** asla bulamaz onu*** bir şey; ve buldu**** Allah'ı yanında onun****; öyle ki tamamladı***** ona****** hesabını onun; ve Allah seridir hesaba.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | vellezine | ve kimseler | وَالَّذِينَ | - |
| 2 | keferu | kâfirlik ettiler | كَفَرُوا | كفر |
| 3 | ea'maluhum | amelleri onların | أَعْمَالُهُمْ | عمل |
| 4 | keserabin | bir serap gibidir | كَسَرَابٍ | سرب |
| 5 | bikiatin | aşağıya/alta | بِقِيعَةٍ | قوع |
| 6 | yehsebuhu | düşünür onu | يَحْسَبُهُ | حسب |
| 7 | z-zem'anu | susayan | الظَّمْانُ | ظما |
| 8 | maen | bir su | مَاءً | موه |
| 9 | hatta | ta ki | حَتَّىٰ | - |
| 10 | iza | zaman | إِذَا | - |
| 11 | ca'ehu | geldiği zaman ona | جَاءَهُ | جيا |
| 12 | lem | asla | لَمْ | - |
| 13 | yecidhu | bulamaz onu | يَجِدْهُ | وجد |
| 14 | şey'en | bir şey | شَيْئًا | شيا |
| 15 | vevecede | ve buldu | وَوَجَدَ | وجد |
| 16 | llahe | Allah'ı | اللَّهَ | - |
| 17 | indehu | yanında onun | عِنْدَهُ | عند |
| 18 | feveffahu | öyle ki tamamladı onu | فَوَفَّاهُ | وفي |
| 19 | hisabehu | hesabını onun | حِسَابَهُ | حسب |
| 20 | vallahu | ve Allah | وَاللَّهُ | - |
| 21 | seriu | seridir | سَرِيعُ | سرع |
| 22 | l-hisabi | hesaba | الْحِسَابِ | حسب |
*Serabı. Alt/aşağı serabı. Aslında gökyüzünün görüntüsünün yerin altına inmiş gibi görünmesine neden olan alt serabı.**Seraba.***Serabı.***O kimse.****Serabın.*****Allah.******O kimseye.
Ayet 23
Ve kademe aldık* yaptıklarına doğru** bir amelden1072; ve yaptık onu*** bir ufalanmış uçup savrulan.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ve kadimna | ve kademe alırız | وَقَدِمْنَا | قدم |
| 2 | ila | doğru | إِلَىٰ | - |
| 3 | ma | مَا | - | |
| 4 | amilu | yaptıklarına | عَمِلُوا | عمل |
| 5 | min | مِنْ | - | |
| 6 | amelin | bir amelden | عَمَلٍ | عمل |
| 7 | fe cealnahu | ve yaptık onu | فَجَعَلْنَاهُ | جعل |
| 8 | heba'en | bir uçup savrulan | هَبَاءً | هبو |
| 9 | mensuran | bir ufalanmış | مَنْثُورًا | نثر |
*Rabbimiz buyurmaktadır; öne geçtik, önde olduk, ileride bulunduk.**Karşı.***Ameli, yapıp etmeyi.
Ayet 70
Dışındadır* kimse (ki) tevbe33 etti ve iman47 etti; ve yaptı sâlih777 bir amel1072; öyle ki işte bunlar; değiştirir Allah kötülüklerini onların güzelliklere; ve oldu Allah bir Gafûr20; bir Rahîm2.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | illa | dışındadır | إِلَّا | - |
| 2 | men | kimse | مَنْ | - |
| 3 | tabe | tevbe etti | تَابَ | توب |
| 4 | ve amene | ve iman etti | وَامَنَ | امن |
| 5 | ve amile | ve yaptı | وَعَمِلَ | عمل |
| 6 | amelen | bir amel | عَمَلًا | عمل |
| 7 | salihen | bir salih | صَالِحًا | صلح |
| 8 | feulaike | öyle ki işte bunlar | فَأُولَٰئِكَ | - |
| 9 | yubeddilu | değiştirir | يُبَدِّلُ | بدل |
| 10 | llahu | Allah | اللَّهُ | - |
| 11 | seyyiatihim | kötülüklerini onların | سَيِّئَاتِهِمْ | سوا |
| 12 | hasenatin | bir güzelliklere | حَسَنَاتٍ | حسن |
| 13 | ve kane | ve oldu | وَكَانَ | كون |
| 14 | llahu | Allah | اللَّهُ | - |
| 15 | gafuran | bir Gafûr | غَفُورًا | غفر |
| 16 | rahimen | bir Rahîm | رَحِيمًا | رحم |
*Anlarız ki 25:68 ayetinde sayılan büyük günahları işleyenlere 25:70 ayetinde bu azaptan kurtulma reçetesi verilmiştir. Dikkat edilmesi gereken en büyük günah olan şirk günahı bile bağışlanabilmektedir. Ancak şirk günahı ile ölene ahirette bir bağışlama olmayacaktır.
Ayet 15
Ve girdi* şehre** üzerine bir an (ki) bir gaflet*** (-le) ehlinden568; öyle ki buldu* orada**** iki adam (ki) katlediyorlardı35 (ikisi); bu onun***** şîa'tındandı1089; ve bu onun***** düşmanındandı; öyle ki yardım/destek talep etti ona****** onun***** şîa'tından1089 (olan) kimse onun***** düşmanından (olan) kimse üzerine; öyle ki yumrukladı onu******* Mûsâ; öyle ki tamamladı******** onun üzerine; dedi*: "Bu amelindendir1072 şeytânın29; doğrusu o********* bir düşmandır; mubîn1194 bir dalalete128 düşürendir."
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ve dehale | ve girdi | وَدَخَلَ | دخل |
| 2 | l-medinete | şehre | الْمَدِينَةَ | مدن |
| 3 | ala | üzerine | عَلَىٰ | - |
| 4 | hini | bir an | حِينِ | حين |
| 5 | gafletin | bir gaflet (-le) | غَفْلَةٍ | غفل |
| 6 | min | مِنْ | - | |
| 7 | ehliha | ehlinden | أَهْلِهَا | اهل |
| 8 | fe vecede | öyle ki buldu | فَوَجَدَ | وجد |
| 9 | fiha | orada | فِيهَا | - |
| 10 | raculeyni | iki adam | رَجُلَيْنِ | رجل |
| 11 | yektetilani | katlediyorlardı (ikisi) | يَقْتَتِلَانِ | قتل |
| 12 | haza | bu | هَٰذَا | - |
| 13 | min | مِنْ | - | |
| 14 | şiatihi | onun şîa’tındandı | شِيعَتِهِ | شيع |
| 15 | ve haza | ve bu | وَهَٰذَا | - |
| 16 | min | مِنْ | - | |
| 17 | aduvvihi | onun düşmanındandı | عَدُوِّهِ | عدو |
| 18 | festegasehu | öyle ki yardım talep etti ona | فَاسْتَغَاثَهُ | غوث |
| 19 | llezi | kimse | الَّذِي | - |
| 20 | min | مِنْ | - | |
| 21 | şiatihi | onun şîa’tından | شِيعَتِهِ | شيع |
| 22 | ala | üzerine | عَلَى | - |
| 23 | llezi | kimse | الَّذِي | - |
| 24 | min | مِنْ | - | |
| 25 | aduvvihi | onun düşmanından | عَدُوِّهِ | عدو |
| 26 | fevekezehu | öyle ki yumrukladı onu | فَوَكَزَهُ | وكز |
| 27 | musa | Mûsâ | مُوسَىٰ | - |
| 28 | fe kada | öyle ki tamamladı | فَقَضَىٰ | قضي |
| 29 | aleyhi | onun üzerine | عَلَيْهِ | - |
| 30 | kale | dedi | قَالَ | قول |
| 31 | haza | bu | هَٰذَا | - |
| 32 | min | مِنْ | - | |
| 33 | ameli | amelindendir | عَمَلِ | عمل |
| 34 | ş-şeytani | şeytânın | الشَّيْطَانِ | شطن |
| 35 | innehu | doğrusu o | إِنَّهُ | - |
| 36 | aduvvun | bir düşmandır | عَدُوٌّ | عدو |
| 37 | mudillun | bir dalalete düşüren | مُضِلٌّ | ضلل |
| 38 | mubinun | bir mubin | مُبِينٌ | بين |
*Mûsâ.
**Teb'e; Lüksor'a.
***Daha dikkatini ehline vermemişken, onlar hakkında henüz bir aymazken.
****Şehirde.
*****Mûsâ'nın.
******Mûsâ'ya.
*******Düşman taraftaki kimseyi.
********Katletmeyi Mûsâ.
*********Şeytân.
Ayet 55
Ve işittikleri zaman laga1166; yüz çevirdiler ondan*; ve dediler: "Bizedir amellerimiz1072 ve sizleredir amelleriniz1072; bir selâmdır748 üzerinize; bakınmayız** cahillere489."
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ve iza | ve zaman | وَإِذَا | - |
| 2 | semiu | işittikleri | سَمِعُوا | سمع |
| 3 | l-legve | laga | اللَّغْوَ | لغو |
| 4 | ea'radu | yüz çevirdiler | أَعْرَضُوا | عرض |
| 5 | anhu | ondan | عَنْهُ | - |
| 6 | ve kalu | ve dediler | وَقَالُوا | قول |
| 7 | lena | bizedir | لَنَا | - |
| 8 | ea'maluna | amellerimiz | أَعْمَالُنَا | عمل |
| 9 | velekum | ve sizleredir | وَلَكُمْ | - |
| 10 | ea'malukum | amelleriniz | أَعْمَالُكُمْ | عمل |
| 11 | selamun | bir selamdır | سَلَامٌ | سلم |
| 12 | aleykum | üzerinize | عَلَيْكُمْ | - |
| 13 | la | لَا | - | |
| 14 | nebtegi | bakınmayız | نَبْتَغِي | بغي |
| 15 | l-cahiline | cahillere | الْجَاهِلِينَ | جهل |
*Lagadan.
**Aranmayız.
Ayet 38
Ve Âd1015 ve Semûd443; ve muhakkak ki beyan oldu sizlere* meskenlerinden**; ve ziynetledi856 onlara şeytân29 amellerini1072; öyle ki çevirdi onları yoldan336 ve oldular görenlerden***.
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ve aaden | ve Ad | وَعَادًا | عود |
| 2 | ve semude | ve Semûd | وَثَمُودَ | - |
| 3 | ve kad | ve muhakkak ki | وَقَدْ | - |
| 4 | tebeyyene | beyan oldu | تَبَيَّنَ | بين |
| 5 | lekum | sizlere | لَكُمْ | - |
| 6 | min | مِنْ | - | |
| 7 | mesakinihim | meskenlerinden onların | مَسَاكِنِهِمْ | سكن |
| 8 | ve zeyyene | ve ziynetledi | وَزَيَّنَ | زين |
| 9 | lehumu | onlara | لَهُمُ | - |
| 10 | ş-şeytanu | şeytân | الشَّيْطَانُ | شطن |
| 11 | ea'malehum | amellerini onların | أَعْمَالَهُمْ | عمل |
| 12 | fe saddehum | öyle ki çevirdi onları | فَصَدَّهُمْ | صدد |
| 13 | ani | عَنِ | - | |
| 14 | s-sebili | yoldan | السَّبِيلِ | سبل |
| 15 | vekanu | ve oldular | وَكَانُوا | كون |
| 16 | mustebsirine | görenlerden | مُسْتَبْصِرِينَ | بصر |
*İnsanlara.
**Yıkılmış meskenlerinin arkeolojik buluntuları kanıt oldu.
***Azaba gözleriyle tanık oldular.
Amel
Kavram Adı:
Amel
Kavram No: 1072
Kısa Açıklama: 1072 Yapma, etme, uygulama.
Bu Kavramın Geçtiği Ayet Sayısı: 11
Türkçe Meal: Doğrusu biz yaptık yer * üzerindekini bir ziynet 856 ona ** ; test etmemiz içindir onları (ki) hangisi onların daha güzeldir bir amel 1072 (olarak).
Türkçe Meal: Doğrusu kimseler (ki) iman 47 ettiler ve yaptılar sâlihât 18 ; doğrusu biz zayi etmeyiz * ecrini 820 kimsenin (ki) güzelleştirdi bir ameli 1072 .
Türkçe Meal: İşte bunlar (ki) kâfirlik 25 etmiş kimselerdir Rablerinin 4 ayetlerine 400 ; ve karşılaşmaya * O’na ** ; öyle ki boşa çıktı *** amelleri 1072 ; öyle ki dikmeyiz/kurmayız **** onlara kıyamet günü bir mizan 658 .
Türkçe Meal: De ki * : "Ancak ki ben * bir beşerim 432 misli 870 sizlerin; vahy 603 ediliyor bana ki ancak ilâhınız 74 bir tek ilâhtır 74 ; öyle ki kim oldu rica eder karşılaşmayı Rabbine 4 ; öyle ki yapsın sâlih 777 bir amel 1072 ve şirk 71 koşmasın kulluğuyla 46 ** Rabbine 4 birini.
Türkçe Meal: Evet! Kalpleri onların bir gamrattadır 1178 bundan; ve onlaradır ameller 1072 astından bunun; onlar onu yapanlardır 1072 .
Türkçe Meal: Ve kâfirlik 25 etmiş kimseler (ki) amelleri 1072 onların bir serap 1203 gibidir alta/aşağıya 1202 ; düşünür onu * susayan bir su; ta ki geldiği zaman ona ** asla bulamaz onu *** bir şey; ve buldu **** Allah'ı yanında onun **** ; öyle ki tamamladı ***** ona ****** hesabını onun; ve Allah seridir hesaba.
Türkçe Meal: Ve kademe aldık * yaptıklarına doğru ** bir amelden 1072 ; ve yaptık onu *** bir ufalanmış uçup savrulan.
Türkçe Meal: Dışındadır * kimse (ki) tevbe 33 etti ve iman 47 etti; ve yaptı sâlih 777 bir amel 1072 ; öyle ki işte bunlar; değiştirir Allah kötülüklerini onların güzelliklere; ve oldu Allah bir Gafûr 20 ; bir Rahîm 2 .
Türkçe Meal: Ve girdi * şehre ** üzerine bir an (ki) bir gaflet ** * (-le) ehlinden 568 ; öyle ki buldu * orada **** iki adam (ki) katlediyorlardı 35 (ikisi); bu onun ***** şîa'tındandı 1089 ; ve bu onun ***** düşmanındandı; öyle ki yardım/destek talep etti ona ****** onun ***** şîa'tından 1089 (olan) kimse onun ***** düşmanından (olan) kimse üzerine; öyle ki yumrukladı onu ******* Mûsâ; öyle ki tamamladı ******** onun üzerine; dedi * : "Bu amelindendir 1072 şeytânın 29 ; doğrusu o ********* bir düşmandır; mubîn 1194 bir dalalete 128 düşürendir."
Türkçe Meal: Ve işittikleri zaman laga 1166 ; yüz çevirdiler ondan * ; ve dediler: "Bizedir amellerimiz 1072 ve sizleredir amelleriniz 1072 ; bir selâmdır 748 üzerinize; bakınmayız ** cahillere 489 ."
Türkçe Meal: Ve Âd 1015 ve Semûd 443 ; ve muhakkak ki beyan oldu sizlere * meskenlerinden ** ; ve ziynetledi 856 onlara şeytân 29 amellerini 1072 ; öyle ki çevirdi onları yoldan 336 ve oldular görenlerden *** .